Emissievrij bevoorraden van alle Heineken cafés in de Amsterdamse binnenstad

1. Achtergrond

Om de horeca in de milieuzones blijvend van bier te kunnen voorzien, heeft Duotank in samenwerking met bierbrouwer Heineken een elektrische biertankwagen ontwikkeld. Sinds de zomer van 2021 bevoorraadt Heineken cafés in de Amsterdamse binnenstad met de allereerste 100% elektrisch aangedreven mini biertankwagens ter wereld. Een mobiel off-grid energiesysteem van Top Systems voedt de luchtcompressor en bierpomp, met een volledig autonome tankbierlevering als resultaat.

2. Uitdaging

In augustus 2020 werd bekend dat al het Heineken bier voor de Nederlandse markt voortaan 100% groen wordt gebrouwen. De verduurzaming van het biertransport is een volgende mijlpaal en een opmaat naar nog meer schone kilometers, vertelt Carl van der Wielen, manager tankbier bij Heineken Nederland. “Wij kiezen bewust voor een groene bedrijfsvoering én een groene logistiek. Onze binnenvaartschepen varen volledig elektrisch en wij rijden reeds langere tijd met vrachtwagens met zonnepanelen en accupakketten. Bovendien conformeren we ons aan de Green Deal Zero Emission Stadslogistiek. Per 1 januari 2025 voeren 57 Nederlandse gemeenten zero emissie-zones in hun stadscentrum en de omliggende wijken in. Dit betekent dat alleen nul-emissie vracht- en bestelauto’s straks deze zones mogen binnenrijden. Bijvoorbeeld met onze elektrische biertankwagens sorteren wij daar nu al op voor. Ook sluiten de nieuwe biertankwagens perfect aan op het nieuwe beleid van de gemeente Amsterdam om zwaar en vervuilend verkeer in de binnenstad te weren, de leefbaarheid en verkeersveiligheid te vergroten en overbelasting en verdere schade aan bruggen en kademuren tegen te gaan. Met maximaal 7,5 ton zijn de nieuwe tankwagens een stuk lichter dan hun voorgangers.

Om te komen tot een optimum in betrouwbaarheid, (accu)capaciteit en gewichtsreductie, heeft Heineken de samenwerking gezocht met Duotank. Deze Waalrese firma ontwikkelt, produceert en installeert al meer dan 35 jaar complete biertanksystemen, waarbij de bierkwaliteit van brouwerij tot glas wordt gehandhaafd. Van tank tot vrachtwagen en inclusief bijbehorende bierzakken/inliners, bierslangen, compressors, koelers, flowmeters, et cetera. “Wij produceren biertanks voor klanten over de hele wereld”, vertelt Mark Kleuskens, manager automatisering bij Duotank Group BV. “Dankzij de inliner in onze tanks blijven de fijne aroma's van het bier beter bewaard. Onder meer omdat er geen CO2-druk meer aan het tapproces te pas komt, maar normale perslucht. Bovendien wordt blootstelling aan zuurstof voorkomen.” Waar bierfusten vaak met een palletwagen worden geleverd, is voor het vullen van (kelder)biertanks een biertankwagen nodig. Duotank heeft hiervoor verschillende typen wagens ontwikkeld en gebouwd. Ook voor Heineken. “De afgelopen jaren hebben we maar liefst tien biertankwagens voor Heineken gebouwd. Ook hebben we mede aan de wieg gestaan van de allereerste 100% elektrische biertankwagens."

3. Oplossing

Voor de energievoorziening nam Duotank contact op met Top Systems, dat al diverse energiesystemen voor de bestaande vloot van Duotank en Heineken heeft ontwikkeld en geleverd. “De tankwagen die we voor de bierlevering in de Amsterdamse binnenstad gebruiken, is de FUSO eCanter van Mercedes-Benz Trucks”, aldus Kleuskens. “Deze tankwagen beschikt over een lithium-ion accupack met een maximale spanning van 420 Volt voor de elektrische aandrijving, evenals een 12 Volt accu om de verlichting, centrale vergrendeling en ruitenwissers van stroom te voorzien. In haar specificaties gaf Mercedes-Benz heel duidelijk aan dat we het accusysteem niet teveel mochten belasten. Bovendien hadden we te maken met randvoorwaarden, bijvoorbeeld ten aanzien van de maximale hoeveelheid energie die we mee kunnen nemen. Vanwege de gewichtsbeperkingen én uit comfortoverwegingen zochten we tevens naar een oplossing om de tankwagens en het energiesysteem voor de luchtcompressor en bierpomp met één kabel op te laden.”

4. Eindresultaat

“Samen met Top Systems heb ik de mogelijkheden voor het energiesysteem onderzocht”, aldus Kleuskens. “Tijdens het rijden en het opladen van de hoofdaccu’s wordt ook de 12 Volt accu van de FUSO eCanter opgeladen. Hiervoor beschikt de biertankwagen over een DC/DC-omvormer van 200 Ampère, waarvan wij 100 Ampère mogen gebruiken om – tijdens het laden en rijden – het energiesysteem op te laden. We hebben geanalyseerd hoeveel tijd we onderweg zijn vanaf de rand van de stad naar de diverse cafés. Maar ook hoeveel energie nodig is voor iedere levering. Op basis hiervan hebben we gezocht naar de ideale balans tussen de energie die je verbruikt voor het leveren van bier en de energie die je terugkrijgt tijdens het opladen en rijden.” Op basis van de berekeningen is gekozen voor drie Relion RB100-LT lithium-ion-accu’s van 100 Ah per stuk. “De accu’s zijn voorzien van een ingebouwd verwarmingssysteem, zodat zij ook bij lage buitentemperaturen (tot -20°C) veilig geladen kunnen worden met een standaard lader. Ook zijn de accu’s met behulp van een 100 Ampère Buck-Boost 1600 DC/DC-omvormer gekoppeld aan de FUSO eCanter, die steeds aangeeft wanneer we 100 Ampère mogen laden. Een Victron MultiPlus omvormer/ladercombi (12/3000) zet de gelijkstroom (DC) van de Relion lithium-ion-accu’s om naar 230 Volt (AC) wisselstroom voor de luchtcompressor en bierpomp.” Het energieopslagsysteem wordt intuïtief gemonitord en geregeld door een Victron Color Control GX, terwijl een SmartShunt de capaciteit van de accu’s bewaakt.

Op het dak van de biertankwagens zijn twee zonnepanelen geïnstalleerd; één op de cabine en één op de zogenaamde ‘beleverbox’. Een Victron SmartSolar MPPT zonne-laadregelaar (100/30) verzamelt de opgewekte zonne-energie en zet deze om naar een nominale spanning van 12 Volt voor de omvormer en het accupakket. “Om het energiesysteem in te bouwen in de biertankwagens, was een hele puzzel”, benadrukt Kleuskens. “Waar konden we alle componenten kwijt? En wat betekende dit voor de bekabeling? Ook hiervoor heeft Top Systems goede support geleverd. De drie accu’s zijn uiteindelijk verspreid over de truck ingebouwd, terwijl de omvormer, MPPT zonne-laadregelaar en andere technieken in het besturingspaneel zijn geplaatst.”

Om de biertankwagens te reinigen, heeft Duotank tevens een mobiele reinigingswagen gebouwd met (afval)water- en chemicaliëntanks. Ook deze wagen is voorzien van een autonoom energiesysteem van Top Systems, met vier Pylontech US2000+ (48V/200Ah) accu’s, een Victron MultiPlus 48/3000/35-16 omvormer/acculader en een SmartSolar MPPT 250/60-MC4 zonne-laadregelaar.

5. Voordeel

Het mobiele energiesysteem van Top Systems heeft bewezen diverse belangrijke voordelen op te leveren voor de elektrische biertankwagens van Heineken:

• Volledige autonomie: Chauffeurs kunnen overal leveren zonder afhankelijk te zijn van externe stroombronnen, wat de efficiëntie aanzienlijk verhoogt.
• Intelligente energiehuishouding: Tijdens het rijden en opladen van de hoofdaccu wordt automatisch het energiesysteem bijgeladen, waardoor continue levering mogelijk blijft binnen de krappe venstertijden.
• Gebruiksvriendelijke monitoring: Via het Victron controlesysteem houden chauffeurs eenvoudig zicht op de beschikbare energie, wat bijdraagt aan optimale routeplanning en leverbetrouwbaarheid.
• Naadloze integratie: Het systeem werkt perfect samen met de elektrische aandrijving van de FUSO eCanter zonder deze overmatig te belasten.
• Betrouwbaar in alle weersomstandigheden: Zelfs bij lage temperaturen functioneert het systeem probleemloos dankzij de verwarmde accu's.
  Duurzame energieaanvulling: De zonnepanelen op het dak zorgen voor extra groene energie, perfect passend bij Heineken's duurzaamheidsambitie.
• Lichtgewicht oplossing: Het systeem draagt minimaal bij aan het totaalgewicht, waardoor de biertankwagens onder de vereiste 7,5 ton blijven.

Nu de zero emissie-zones in 2025 een feit zijn geworden, blijkt Heineken's vroege investering in deze technologie een voorsprong te hebben opgeleverd. Het innovatieve energiesysteem heeft de standaard gezet voor duurzame stadslogistiek in de horecasector, wat niet alleen bijdraagt aan milieudoelstellingen maar ook aan operationele efficiëntie en klanttevredenheid.